Zirai mücadele; tarımsal üretimde verim ve kaliteyi düşüren zararlı organizmalar (böcekler, akarlar, nematodlar), hastalık etmenleri (mantar, bakteri, virüs) ve yabancı otlar ile mücadele ederek ürün kayıplarını en aza indirme sürecidir.
Zirai Mücadele Yöntemleri

Kültürel Önlemler: Hastalık ve zararlıların gelişmesini engellemek için uygulanan tarımsal işlemlerdir.

Dayanıklı/toleranslı çeşitlerin seçilmesi.

Münavebe (ekim nöbeti) uygulanması.

Dengeli gübreleme ve doğru sulama rejimleri.

Tarlalarda temiz tohum ve fide/fidan kullanımı.

Hasat sonrası bitki artıklarının tarladan uzaklaştırılması.

Biyolojik Mücadele: Zararlı organizmaların popülasyonunu bastırmak için onların doğal düşmanlarından (predatörler, parazitoitler, patojenler) yararlanılmasıdır.

Doğal düşmanların korunması ve desteklenmesi.

Laboratuvar ortamında çoğaltılan faydalı böceklerin tarlaya veya seraya salınması.

Biyoteknik Mücadele: Doğal biyolojik özellikler veya davranışları hedef alan tekniklerdir.

Feromon Tuzakları: Böceklerin çiftleşme veya toplanma kokularını taklit ederek popülasyonu izleme veya kitle halinde yakalama.

Görsel/Sarı-Mavi Yapışkan Tuzaklar: Zararlıları renklere çekerek yakalama.

Kısır Böcek Salımı (SIT): Zararlı popülasyonunu üreme seviyesinde engelleme.

Fiziksel ve Mekanik Mücadele: Zararlıları doğrudan toplama veya yaşama ortamlarını bozma yöntemleridir.

Elle toplama, çapalama veya tuzak bitkiler kullanma.

Güneşleme (solarizasyon) ile toprak sterilizasyonu.

Ağ, tül ve örtü sistemleri ile fiziksel engel oluşturma.

Kimyasal Mücadele: Pestisit adı verilen kimyasal bileşiklerin kullanımıdır. Doğru zamanlama ve doz ayarı yapılmadığında çevre ve insan sağlığı üzerinde risk oluşturabileceği için son çare olarak başvurulmalıdır.

Insektisitler: Böceklere karşı.

Fungisitler: Mantari hastalıklara karşı.

Herbisitler: Yabancı otlara karşı.

Akarisitler: Kırmızı örümcek ve akarlara karşı.

Entegre Zararlı Yönetimi (IPM - Integrated Pest Management)

Günümüz modern tarımında temel yaklaşım Entegre Mücadele (IPM) prensibidir. Bu yaklaşım, zararlıları tamamen yok etmek yerine popülasyonlarını ekonomik zarar eşiğinin altında tutmayı hedefler. Kimyasal mücadeleye geçmeden önce kültürel, mekanik ve biyolojik tüm yöntemler sırasıyla uygulanır.

Zirai Mücadelede Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ekonomik Zarar Eşiği (EZE): İlaçlama veya müdahale kararı, zararlının ürüne vereceği zararın mücadele maliyetini aştığı nokta baz alınarak verilmelidir.

Ruhsatlı Ürün Kullanımı: Yalnızca ilgili kültür bitkisine ve hedef organizmaya ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünleri tercih edilmelidir.

Direnç Yönetimi: Aynı etki mekanizmasına sahip kimyasalların üst üste kullanımı zararlılarda direnç oluşturur. Farklı etken maddeli ürünler dönüşümlü kullanılmalıdır.

Son İlaçlama ile Hasat Arasındaki Süre (PHI): Kalıntı riskini önlemek için kullanılan ilacın prospektüsünde belirtilen bekleme süresine titizlikle uyulmalıdır.